سهیل اسعد از فعال‌ترین مبلغان اسلام در آمریکای جنوبی و یک لبنانی الاصل اهل کشور آرژانتین است که تا بیست سالگی در آرژانتین زندگی کرده است. وی بعد از آن به لبنان رفته و پس از سه سال برای تحصیل در حوزه علمیه به ایران آمده است. حالا هم بیشتر از دو دهه است که نیمی از سال را در ایران زندگی می‌کند و نیم دیگر را به تبلیغ دین اسلام در سایر نقاط جهان مشغول است.

سهیل اسعد به دلیل تسلط بر چهار زبان عربی، فارسی، اسپانیایی و انگلیسی در ۲۵ کشور دنیا فعالیت دارد و تاکنون واسطه مسلمان شدن عده قابل توجهی از شهروندان آمریکای لاتین شده است. او در رشته عرفان اسلامی تحصیل کرده و هم زمان دکترای افتخاری از دانشگاه تمدن اسلامی لبنان دارد و تبلیغ اسلام در میان مردم جهان دغدغه اصلی زندگی‌اش محسوب می‌شود.

وی از جمله فضلایی است که در دیدار طلاب و روحانیون با مقام معظم رهبری در در سال ۱۳۸۶ به عنوان نماینده طلاب غیرایرانی به ایراد سخنرانی پرداخت و دغدغه‌هایی را پیرامون مسائل حوزوی و حوزه‌های علمیه مطرح نمود.

متن گفت‌وگو به شرح ذیل است:

حوزه: شما در سخنرانی که چند سال پیش خدمت مقام معظم رهبری ایراد کردید از دغدغه‌هایی صحبت کردید؛ از جمله نیاز مبلغان بین‌الملل برای توجه شخص رهبر انقلاب در امور مربوطه به آنها و تعیین خط مشی حوزه علمیه با توجه به نگاه رهبری. درباره این خواسته توضیح دهید و چه قدم‌هایی در اجرای این دغدغه برداشته شده است.

همانطور که می‌دانید در حوزه‌های علمیه جریان‌های مختلفی وجود دارد و برای طلابی که تازه به حوزه ورود پیدا می‌کنند و خیلی آگاهی از محیط حوزه ندارند شاید این شرایط در شکل دادن شخصیت علمی طلبه مناسب نباشد، لذا این دغدغه من بود که در خدمت رهبری معظم به آن اشاره کردم تا شاید ممکن باشد این فضاها را با یک خط خاصی به سمت هدف خاصی هدایت و راهنمایی نمایند و حوزه بتواند با نگاه مقام معظم رهبری در مسیر معینی قرار بگیرد.

در مورد راهنمایی‌های مقام معظم رهبری ایشان نکاتی را در چند بخش مطرح کردند؛ نکاتی که همان شب مطرح شد، در خصوص ضرورت ایجاد تحول در حوزه و در متون و در روش آموزشی و خود رشته‌ها بود.

اما در مقام اجرا چون این بحث مرتبط با سایر نهادهای حوزوی و مسئولان حوزه بود، تحقق عملی آن کمی سخت است و راهی که بین منویات مقام معظم رهبری و تحقق آن اهداف وجود دارد نسبتاً طولانی است. البته برخی مسائل الحمدلله بهبود پیدا کرده و مسائل حوزه در خیلی ابعاد مطرح شده حل و اجرایی شده است اما برای تحقق آن ایده آل های رهبری راهی طولانی مانده است.

آنچه که می‌توانم بگویم حداقل برخی از دغدغه‌های مشخص بنده مثل بومی سازی خیلی از حرکت‌ها و استفاده از نیروهای بومی الحمدلله محقق شده لذا می‌توان گفت که یک پروسه طولانی و پیچیده در پیش است و اگر با نگاه نسبی به این مسئله نگاه کنیم خیلی از آن مسائل حل شده است.

حوزه: مسئله دوم در سخنرانی شما، هماهنگی نهادها و سازمان‌های مختلف مرتبط با حوزه علمیه بود. در حال حاضر در عرصه تبلیغ بین‌الملل هماهنگی بین سازمان‌هایی که فعال هستند وجود دارد؟

نهادهای بین‌المللی که در حوزه تبلیغ فعالیت می‌کنند سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، جامعة المصطفی، مجمع جهانی تقریب مذاهب، مجمع جهانی اهل بیت (ع) هستند و در برنامه‌ها کلی در سطح بالا مثل هیئت امنا هماهنگ هستند.

 

اما مشکلات بیشتر در درجات پایین‌تر، بین مجریان و بین مسئولان درجه سه و چهار و فعالان بین‌المللی است که تابع این نهادها هستند و هماهنگی‌ها کمتر است بنابراین این مشکل ادامه دارد و ساختار این فضا طوری است که نهادهای مربوطه با یکدیگر فاصله گرفتند.

حوزه: مبلغان بین‌الملل خواهر چه مقدار در حوزه فعالیت‌های تبلیغی موفق هستند و چالش‌های پیش روی آنها چیست؟

برای پاسخ به این سوال نیاز به بیان مقدمه‌ای است. در فضای تبلیغ بین‌الملل، خواهران همیشه در درجه پایین‌تری بودند. در فضای مدیریت، مأموریت‌ها، طرح‌ها و برنامه‌ریزی ها گویی سازمان‌ها و نهادها برای مبلغان مرد فعالیت بیشتری دارند. به طور مثال زمانی که یک مسجد ساخته می‌شود روی امام جماعت که مسلماً آقا هست تمرکز وجود دارد و یا برای اعزام رایزن فرهنگی معمولاً آقا معرفی می‌شود و یا مسئول فرهنگی سفارت‌ها از آقایان هستند. حتی در کار رسانه‌ای و در تلویزیون و مستندها از مردان در فضای تأسیس حوزه‌ها و آموزش بیشتر صحبت می‌شود.

ضرورت استفاده بیشتر از ظرفیت مبلغان زن در فضای بین‌الملل

به طور کلی خیلی از وجود بانوان مبلغ در فضای بین‌الملل استفاده نشده است. معمولاً همسران روحانی یا برخی از خواهران طلبه در خارج از کشور فعال هستند اما هنوز به آن ایده آل نرسیدیم و خیلی راه برای فعالیت گسترده وجود دارد. البته من درک می‌کنم که وضعیت و شرایط بانوان برای سفر و مشقت‌های پیش رو پیچیده و مشکلاتی نیز وجود دارد و این را نه به عنوان تقصیر بلکه به عنوان واقعیت تلخ مطرح می‌کنم.

حوزه: طلاب چه زبان‌هایی را برای یادگیری در اولویت قرار دهند؟

برای آموزش دو زبان انگلیسی و عربی به طلاب گام‌هایی برداشته شده است، برخی مؤسسات تخصصی زبان در قم تأسیس شده که کار تخصصی در حوزه زبان انگلیسی انجام می‌دهند و طلابی نیز آموزش دیدند، حداقل ما در این دو زبان مشکل خاصی نداریم و تقریباً دو زبان عربی و انگلیسی اشباع شده است. بلکه در آموزش بقیه زبان‌ها مثل اسپانیایی، پرتغالی، فرانسوی و ایتالیایی مشکل وجود دارد.

برخی مؤسسات حوزوی چون دانشگاه باقرالعلوم، جامعة المصطفی رشته تخصصی زبان و ادبیات دارند و مؤسسات خصوصی نیز فعال هستند و مدارس حوزوی در زمینه آموزش زبان وجود دارند که در طول برنامه‌های تابستانی زبان‌های خارجی را آموزش می‌دهند و الحمدالله حوزه در این فضا موفق بوده است.

حوزه: یکی از دغدغه‌های شما برپایی کرسی‌های شیعه شناسی در جهان، جای خالی متخصصان شیعه بوده است برای تحقق این هدف تاکنون چه گام‌هایی برداشته شده است؟

در زمینه برگزاری کرسی‌های شیعه شناسی متأسفانه هنوز خلأ داریم و رشدی ندیده‌ایم، مگر در فضای فردی که فعالیت‌هایی شده اما در زمینه نهادها و سازمان‌ها کار جدی نشده است و به نظرم نقص‌هایی در این فضا وجود دارد که باید بر طرف شود.

حوزه: در حال حاضر در برخی از کشورهای عربی اسلامی و حتی ایران شاهد تهاجم فرهنگی و جنگ نرم گسترده و خاموشی هستیم از جمله جنگ نرم علیه حزب الله و یا ایران و بسیاری از جوانان از طریق شبکه‌های مجازی و رسانه‌های تصویری تحت تأثیر فرهنگ غرب قرار گرفتند. به نظر شما چه راهکارهای عملی برای مبارزه با این جنگ نرم وجود دارد؟

مشکلات کیفی و کمی در حوزه جنگ نرم وجود دارد. در زمینه مشکل کیفی، افرادی که جنگ نرم را راه اندازی کردند دارای امکانات زیادی در تکنولوژی، امکانات مادی و نیروی انسانی متخصص هستند و کسانی در جبهه جنگ نرم وارد می‌شوند که دارای تجربه زیادی هستند و سال‌ها کار کردند. اما ما به شکل هیئتی و خود جوش کار می‌کنیم به طور مثال یک جوان ۱۵ ساله سایت یا پایگاهی را تأسیس می‌کند. ما در جنگ نرم نیاز به یک پایگاه و افراد متخصص داریم اما در بعد کیفی هنوز نتوانستیم خیلی موفق عمل کنیم.

در امکانات، تکنولوژی و تخصص‌ها نیز کمبودهایی داریم اما دشمن به طور مثال در یک برنامه تلویزیونی از تعدادی روانشناس، هنرمند، مهندس و یک سرمایه گذار دارای امکانات بهره برده که با یکدیگر همفکری کرده و یک برنامه می‌سازند.

در حوزه مبارزه با جنگ نرم نیاز به نیروهای متخصص داریم

اما متأسفانه ما یک چنین راهبردی را در ساخت برنامه‌هایمان نداریم و افراد معمولی وارد ساخت برنامه و یا حوزه جنگ نرم می‌شوند، بنابراین مشکل کمی و کیفی داریم. دشمن در کل کشورها و در تمام ابعاد ورود پیدا کرده است و برای هر نسل و سنی برنامه دارد اما ما کلی کار کردیم و به ریز موارد وارد نشدیم.

در عین حال کارهای خوبی نیز تقدیم جامعه شده که به نظرم تلاش و همت برخی از افراد مثبت و مبارک است اما تا مرحله ایده آل فاصله داریم.

 

نکته‌ای هم در این بین وجود دارد که گاهی اوقات ما به دشمن ناخواسته کمک می‌کنیم، مثلاً دشمن در این جنگ نرم از برخی روش‌ها و رفتارها و ضعف‌های ما سوء استفاده می‌کند و در واقع ناخواسته به دست دشمن بهانه می‌دهیم. به نظر من باید جبهه خودمان را در این مرحله تقویت کنیم و اشتباهات، خلأ ها و نقص‌ها را باید رفع کنیم.

حوزه: اخیراً شما کتابی با عنوان (عشق الهی) نوشتید در خصوص هدف تألیف این کتاب و محتوای آن لطفاً توضیح دهید.

حدود دو سال پیش در ماه مبارک رمضان بود که جرقه اولیه این کار زده شد، از آنجا که در فضای آمریکای لاتین که مسیحیت کاتولیک خیلی نفوذ و حاکمیت دارند و خطاب دینی شان عشقی است احساس نیاز کردم که ما هم باید به عنوان مسلمان موضع‌گیری اسلام نسبت به عشق را معرفی کنیم و در برابر هجمه‌هایی که علیه اسلام وجود دارد و اتهاماتی تحت عنوان جنگ، خشونت، تروریسم را متوجه اسلام می‌کنند ما هم نظریه عشق در اسلام را مطرح کنیم.

بنابراین مشغول تحقیق شدم و حدود ۲۵ کتاب درباره عشق در قرآن، اسلام، روایات و تاریخ اسلام را بررسی کرده و در قالب ۳۰ جلسه ۱ ساعته سخنرانی کردم سپس این مطالب ضبط و تبدیل به یک کتاب شد.

این کتاب دارای دو بخش عمده عشق خدا و عشق انسان است و به شکل قصه عشق سخنرانی‌ها را ایراد کردم یعنی انگار دو نفر عاشق هم می‌شوند و بین این دو نفر ارتباط عشقی صورت می‌گیرد و در طول این ۳۰ روز از این ارتباط دوطرفه عشقی با تشبیه، نظریه اسلام را مطرح کردم. همچنین از آیات قرآنی که از عشق و محبت صحبت شده یا افرادی که مورد عشق الهی قرار گرفتند با عنوان” اِن الله یحب ” یا مواردی که اهل بیت (ع) از عشق و محبت استفاده کردند به کار بردم و از آنجا که تخصص ام فلسفه و عرفان است از تفسیرهای فلسفی- عرفانی در لابلای بحث‌ها نیز بهره بردم که انشا الله این کتاب به زودی چاپ خواهد شد.

گفت و گو از وجیهه سادات حسینی

فهرست